สวนสราญรมย์ (Saranrom Park)

สวนสราญรมย์ (Saranrom Park)

สวนสราญรมย์

ความเป็นมา

สวนสราญรมย์1ระราชอุทยานเก่าแก่คู่พระนครมานับ ศตวรรษคือนิยามของสวนสราญรมย์ในอดีต ซึ่งเคยเป็นส่วนหนึ่งของพระราชวังสราญรมย์ ตั้งอยู่นอกกำแพงพระบรมมหาราชวัง ด้านทิศตะวันออก พระราชวังแห่งนี้รัชกาลที่ 4 ทรงโปรดให้สร้างในปี 2409 ตรงบริเวณตึกดินเก่า เพื่อเป็นที่ประทับหลังทรงสละราชสมบัติให้พระราชโอรสแล้ว แต่ยังสร้างไม่เสร็จก็ทรงเสด็จสวรรคตเสียก่อน จนมาแล้วเสร็จในรัชกาลที่ 5 ซึ่งพระราชทานให้ใช้เป็นที่ประทับของสมเด็จพระเจ้าน้องยาเธอหลายพระองค์ เมื่อแรกเสด็จจากวังหลวงก่อนที่วังส่วนพระองค์จะสร้างเสร็จ ต่อมาใช้เป็นสถานที่รับพระราชอาคันตุกะจากต่างแดน เช่น เจ้าชายออสคาร์ พระราชโอรสแห่งกษัตริย์สวีเดนในปี 2427 ซึ่งเจ้าชายพระองค์นี้ทรงบันทึกไว้ถึงความงดงามของพระราชอุทยานแห่งนี้ว่า “งดงามแปลกตา มีสถานที่เลี้ยงสัตว์และนก” รัชกาลที่ 5 ทรงโปรดให้ตกแต่งราชอุทยานให้สวยงามร่มรื่นโดยให้นายเฮนรี่ อาลาบาสเตอร์ ซึ่งรอบรู้ด้านพฤกษศาสตร์เป็นผู้ดูแลจัดการสวนหลวงจนพระราชอุทยานเป็นที่ล่ำ ลือว่า “งามน่าชมมาก เป็นที่เสด็จประพาสของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว และเจ้านายฝ่ายในเสมอ ๆ” มีการตกแต่งด้วยสระน้ำพุ สวนดอกไม้ กล้วยไม้ ไม้ยืนต้น โดยเฉพาะ “กุหลาบแดง” ไม้ดอกที่ทรงโปรดปราน มีกรงสัตว์ กรงนก สระจระเข้ เลี้ยงไว้ดูเล่น ต่อมาในปี 2447 สมเด็จพระบรมโอรสาธิราช (รัชกาลที่ 6) ทรงโปรดใช้พระราชอุทยาน เป็นที่ฝึกซ้อมวิชาทหารแก่มหาดเล็กรักษาพระองค์ และเป็นศูนย์กลางขนบธรรมเนียม วัฒนธรรม และแนวความคิดใหม่ ๆ ในนาม “ทวีปัญญาสโมสร” และเมื่อทรงขึ้นครองราชย์ทรงใช้เป็นที่จัดงานฤดูหนาวประจำปี

ในรัชกาลที่ 7 หลังเปลี่ยนแปลงการปกครองได้เป็นที่ตั้งของสโมสรคณะราษฎร์สราญรมย์ ต่อมาสมาคมนักเรียนเก่าวชิราวุธวิทยาลัย และกรมประชาสงเคราะห์เคยใช้เป็นที่ทำการ และเคยเป็นตลาดนัด ตลาดขายสุนัขอัลเซเชี่ยนในยามบ่ายเมื่อครั้งอดีต ต่อมา ณ วันที่ 3 มิถุนายน 2503 รัฐบาลจึงมอบให้กรุงเทพมหานครดูแลและปรับปรุงเป็นสวนสาธารณะตั้งแต่นั้นมา

องค์ประกอบสวน

ความมีชีวิตชีวาของสวนสราญรมย์ดูจะ เริ่มแต่เช้ามืดของทุกวัน ภาพกระแสผู้คนในย่านเกาะรัตนโกสินทร์หลั่งไหลกันมาออกกำลังกายตามความพอใจ แม้แต่รูปแบบที่แฝงด้วยศิลปวัฒนธรรม เช่น รำมวยจีน รำกระบี่ ควงกระบอง ลีลาศ ก็มีให้เห็นทั้งเช้าและเย็น ส่วนสถานที่พบปะสังสรรค์ทำกิจกรรมกลางแจ้ง ห้องเรียนธรรมชาติแห่งวิชาศิลปะและนิเวศวิทยาของเด็ก ๆ คือ บทบาทในเวลากลางวันของสวนสราญรมย์เช่นกัน ภาพดังกล่าวสะท้อนคุณค่า และบทบาทต่อชุมชนของสวนสาธารณะใจกลางเมืองได้เป็นอย่างดี และด้วยประวัติศาสตร์ อันยาวนานผ่านกาลเวลามานับศตวรรษ ทำให้ทุกหนทุกแห่งในสวนสามารถสะท้อนลักษณะสวนไทยสมัยรัตนโกสินทร์ที่ได้รับ อิทธิพลจากอารยธรรมตะวันตกเห็นได้ชัดจากโบราณวัตถุสถานประกอบสวน และแฝงไว้ด้วยตำนานแห่งความรัก ความอาลัยของพระมหากษัตริย์ผู้ยิ่งใหญ่ในอดีตและพระอัครมเหสี เหล่านี้ล้วนเป็นเสน่ห์ที่สร้างให้พระราชอุทยานในอดีตกลับมามีชีวิตชีวาอีก ครั้ง ในรูป “สวนศิลปวัฒนธรรม”

สวนสราญรมย์5 สวนสราญรมย์4 สวนสราญรมย์3 สวนสราญรมย์2

จุดน่าสนใจในสวน

  1. อนุสาวรีย์พระนางเจ้าสุนันทากุมารีรัตน์ฯ รัชกาล ที่ 5 ทรงมีพระบรมราชโองการให้สร้างเมื่อ ปี 2426 เป็นอนุสรณ์สถานแห่งความรัก อาลัยที่พระองค์ มีต่อพระอัครมเหสี และพระราชธิดาผู้สิ้นพระชนม์ในอุบัติเหตุเรือพระที่นั่งล่ม สร้าง ณ บริเวณที่พระนางเคยทรงพระสำราญเมื่อครั้งทรงมีพระชนม์ชีพ อนุสาวรีย์ทำด้วยหินอ่อน บอกเล่าคำจารึกแสดงความทุกข์โทมนัสของพระองค์จากการสูญเสียในครั้งนั้น
  2. อาคารเรือนกระจก ตึกโถงชั้นเดียวกรุกระจกมีดาดฟ้า ตกแต่งด้วยไม้ฉลุลวดลายวิจิตร ในปี 2447 เป็นที่ตั้งของทวีปัญญาสโมสร และโรงละครทวีปัญญา เป็นสโมสรแบบตะวันตกของเจ้านาย และข้าราชการชั้นสูง มีการออกหนังสือทวีปัญญารายเดือน กีฬาในร่ม กลางแจ้ง ละครพูด และห้องอ่านหนังสือ ปัจจุบันเป็นที่ตั้งโรงเรียนต้นไม้กรุงเทพมหานคร ตั้งแต่ปี 2542 เป็นต้นมา
  3. ศาลากระโจมแตร งดงามด้วยรูปแบบสถาปัตยกรรม ใช้บรรเลงแตรวงทหารเรือและดนตรีอื่นในสมัยรัชกาลที่ 5
  4. ศาลาแปดเหลี่ยม แสดงลักษณะสถาปัตยกรรมที่นิยมในสมัยรัชกาลที่ 5
  5. ศาลเจ้าแม่ตะเคียนทอง คือ เก๋งจีน ในอดีตเมื่อครั้งสร้างสวน
  6. ประตูลายพันธุ์พฤกษา ได้รับการอนุรักษ์ขึ้นทะเบียนจากกรมศิลปากรเช่นเดียวกันสิ่งก่อสร้างอื่นในสวนมีลวดลายประณีต อ่อนช้อย
  7. น้ำพุพานโลหะ โบราณวัตถุอายุนับศตวรรษเป็นองค์ประกอบตกแต่งพระราชอุทยานในอดีต
  8. ต้นจำปาเทศ พันธุ์ไม้หายากของไทยที่อนุรักษ์ไว้ปลูกข้างอาคารเรือนกระจก ดอกมีลักษณะแปลก สวยสะดุดตา มีกลิ่นหอม
  9. ดนตรีในสวน การแสดงดนตรีไทย สากล สลับหมุนเวียนกับสวนสาธารณะอื่นของกรุงเทพมหานครแสดงในตอนเย็น

ที่ตั้ง

ถนนเจริญกรุง แขวงพระราชวัง เขตพระนคร

พื้นที่

23 – 0 – 0 ไร่

เวลาเปิดให้บริการ

05.00 – 21.00 น.

NO COMMENTS

ใส่ความเห็น